AYDIN 89/2 Jandarma


OKYANUSYARISCI

Sürüş Fiziği

Sürüş Fiziği

 


Otomobillerin tekerleklerine normal koşullarda doğrusal ve yanal kuvvetler etki eder. Bu kuvvetler hareket edildiğinde , fren yaparken ve viraj dönerken oluşur.
Kamm Dairesi

Otomobillerin tekerleklerine normal koşullarda doğrusal ve yanal kuvvetler
etki eder. Bu kuvvetler hareket edildiğinde , fren yaparken ve viraj dönerken oluşur.

Kamm dairesi bu kuvvetlerin büyüklüğünü , yönünü ve lastiklerin yere
tutunma sınırlarını göstermektedir. Tüm kuvvetlerin toplamları
(resultant) dairenin sınırları içinde kaldığı sürece lastiklerin
tutunması yeterli düzeyde olmaktadır. Eğer kuvvetlerin toplamı daire dışına
çıkarsa güç aktarım sınırı aşıldığı için otomobil kaymaya başlar.

Sonuç

Bir lastik ne kadar az doğrusal (gidiş yönüne) kuvvet aktarmak zorunda kalırsa
o oranda fazla yanal güç taşıtabilir (ne kadar yavaş gidilirse o kadar
fazla yanal tutuş olur). İki tekerlekten çekişli bir otomobilde her tekerlek
doğrusal kuvvetler toplamının yüzde 50 sini yere aktarmak zorunda kalırken
sürekli dört tekerden çekişli bir otomobilde her tekerlek yalnızca doğrusal
kuvvetlerin yüzde 25 ini yere aktarmak zorundadır. Bu nedenle her tekerleğin taşıyabileceği yanal güç de daha fazla olduğundan viraj kullanımı daha güvenlidir.

Ön Tekerlekler Üzerinde Kayma (Understeering):

Önden çekişli otomobillerin ön tekerleklerine hareketi sağlayan birçok
kuvvetin etki etmesi lastiklerin yanal tutuş yeteneğini azaltır. Bu nedenle
viraj dönülürken önden çekişli otomobillerde gaza yüklenildiğinde ön
tekerlekler üzerinde viraj dışına kayma eğilimi vardır.

Çıkış Noktası

Otomobil ön tekerlekler üzerinde kayarak viraj dışına doğru savrulmaktadır.direksiyon
viraj içine daha da çevrilmesine rağmen tepki alınamamaktadır.

Neden?

Ön lastiklerin aktarabileceği yanal kuvvetlerin sınırını aşarak kaymaya
başlamıştır.otomobilin ön tekerlekler üzerinde kaymasına , virajın sürücü
tarafından yanlış değerlendirilmesi veya yol koşullarının birden değişmesi
nedeniyle viraj içindeki otomobil hızının beklenmedik biçimde gerekenden yüksek kalması neden olmaktadır.

Farkına Varma

Virajın dışı gittikçe yakınlaşmakta ve direksiyon hissizleşmektedir.
Lastiklerin ötmesi her zaman dışa kaydığı anlaına gelmediği için yanıltıcı
olabilir.

Ne yapmalı?

Ayak gazdan çekilir. Direksiyon viraj dışına hafifçe çevrilir. Bunlar yapıldığında
otomobilin hızı düşerek ön tekerlekler üzerindeki yük artacak ve
otomobili yönlendirmek için gerekli yanal tutuş yaniden sağlanmış olacaktır.

Bu durumla karşılaşmamak için ne yapmalı?

Yol sürekli gözlemlenerek o an yapılabileceği sanılan subjektif hızın altında
bir hızla viraja girmeli.

Arka Tekerleklerin Dışa Kayması (Oversteering):

Arkadan itişli otomobillerde viraj dönüşlerinde gaza fazla yüklenildiğinde
arka lastiklerin yanal tutuşu azalarak otomobilin arkası viraj dışına kayma
eğilimine girer.

Neden?

Viraj içinde gaza fazla yüklenmek veya aniden ayağı gazdan çekmek.

Farkına varma

Otomobil dönmeye başlamıştır. Sürücünün görüş alanında her geçen
saniye virajın iç çizgisi daha geniş olarak yer almaya başlamıştır. Bu aşamada
sürücü hislerine aldanmamalıdır; yani otomobil dönmediği halde sürücüye
dönüyormuş gibi gelebilir. Otomobilin dönme eksenine en yakın oturan sürücü
otomobilin döndüğünü ancak dönmenin ileriki aşamasında algılayabilir.

Ne yapmalı?

Hemen debriyaja basılarak direksiyon otomobilin kaydığı yöne çevrilerek
(kontra verilerek) otomobilin yönü düzeltilmeli. Debriyaja basıldığında
arka tekerleklerin yanal tutuşunu zayıflatan, hatta ortadan kaldırılarak
yanal tutuş kuvvetlerinin geri gelmesi sağlanır. Direksiyonla yapılan düzeltmeyle
otomobil istenilen yöne girdiği zaman tereddüt etmeden çabucak direksiyon düzeltilmeli.
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=